Wetenschap de klas in!

Hulpmiddelen

Het WKRU ontwikkelt samen met leraren hulpmiddelen die kunnen helpen om leerlingen te begeleiden bij het onderzoekend leren. Deze hulpmiddelen structureren bepaalde elementen van het proces van onderzoekend leren. Hierdoor kunnen leerlingen zelfstandiger aan de slag, terwijl het leraren helpt de structuur van een project goed vorm te geven. Onze hulpmiddelen worden op basis van nieuwe inzichten en ervaringen steeds verbeterd. Op deze website vind je de meest recente versies. Lees hier onder welke voorwaarden je onze materialen kunt gebruiken.

LEIDRAAD VOOR EEN PROJECT ONDERZOEKEND LEREN 

Het WKRU past de ‘Leidraad voor een project onderzoekend leren’ elk jaar aan op basis van nieuwe inzichten en ervaringen. Bekijk hier de recente versie van de Leidraad. 

Download hier de 'Leidraad voor een project onderzoekend leren'

Poster

Het WKRU heeft een poster voor in de klas ontworpen waarin de zeven stappen van onderzoekend leren* verbeeld zijn in de vorm van een onderzoekscyclus. Op deze manier kun je het onderzoeksproces en de stap waarin kinderen zich bevinden duidelijk maken. Handig om op te hangen in de klas tijdens een project onderzoekend leren.

* Gebaseerd op het basisdocument LOOL van Marja van Graft en Pierre Kemmers (2007).
 

Download de poster (bruikbaar voor het digibord)

 

Vragenmachientje

Het vragenmachientje helpt leerlingen om te onderzoeken of een vraag die ze hebben bedacht ook een goede onderzoeksvraag is. De vraag wordt langs verschillende criteria geleid. De vraag valt uit het machientje zodra hij niet voldoet aan één van de criteria. De vraag kan dan worden aangepast en opnieuw door het machientje gehaald, of er kan een nieuwe vraag worden bedacht. Het machientje kan voor de leraar ook dienen als visuele ondersteuning bij het uitleggen van een goede onderzoeksvraag. Er is een versie beschikbaar met ingevulde criteria en één waarin leraar en of klas deze zelf kunnen invullen.

Download het vragenmachientje (met en zonder criteria)

* Naar een oorspronkelijk idee van Kristel Arntz & Liza Mourad
 

Werkblad 'onderzoeksplan'

Om hun onderzoek te structureren is het aan te raden om leerlingen een onderzoeksplan te laten opstellen. Dit stimuleert leerlingen om goed na te denken over wat ze precies willen onderzoeken en hoe ze dat willen aanpakken. Het geeft de leraar bovendien de mogelijkheid om het onderzoek van de leerlingen goed te controleren, wat tijdens de uitvoering van het onderzoek lang niet altijd mogelijk is. Als het onderzoeksplan goed in elkaar zit, kan de leraar de leerlingen met een gerust hart zelf het onderzoek laten uitvoeren.

Het WKRU heeft een werkblad voor het onderzoeksplan gemaakt, waarop leerlingen het onderzoeksplan kunnen invullen. Daarnaast hebben we ook een aantal ingevulde onderzoeksplannen om te gebruiken als voorbeeld.

Download het werkblad 'onderzoeksplan' (inclusief voorbeelden)

Werkblad Onderzoeksplan
 

Werkblad 'eerlijk onderzoek'

Als je iets gaat onderzoeken wil je graag weten waardoor er eventueel een verandering optreedt. Om hierachter te komen moet je eerlijk onderzoek doen. Dat wil zeggen dat je maar één aspect/factor/variabele tegelijk beïnvloedt, terwijl de rest hetzelfde blijft. Wanneer je dat niet doet, is het niet duidelijk waardoor de verandering in groei optreedt. Er kan dan geen eerlijke conclusie worden verbonden aan de onderzoeksresultaten. 

Door eerlijk onderzoek worden leerlingen bovendien gestimuleerd om systematisch en planmatig te werken. Ze worden zich meer bewust van wat ze precies aan het onderzoeken zijn. Doordat ze zo bewust met het onderzoeksproces bezig zijn en telkens dingen aanpassen, worden leerlingen uitgedaagd om flexibel te denken en te reflecteren op het onderzoeksproces. 

Het WKRU heeft een activiteit bedacht, met bijhorend werkblad, om voor leerlingen inzichtelijk te maken wat eerlijk onderzoeken is. 

Download het werkblad 'eerlijk onderzoek' + uitleg

Werkblad 'concluderen'

Uit ervaring weten we dat de fase van het concluderen lastig kan zijn voor leerlingen. Vooral de resultaten en conclusie worden nogal eens door elkaar gehaald. Het WKRU heeft daarom een instructie- en een werkblad gemaakt voor leerlingen die weinig of geen ervaring hebben met onderzoekend leren.

Het instructieblad geeft uitleg over het verschil tussen de resultaten, de conclusie en de discussie en laat een aantal opties zien waarop je de resultaten kunt weergeven. Met het werkblad worden de leerlingen geholpen bij het schrijven van de conclusie van hun eigen onderzoek.

Download het instructieblad
Download het werkblad

Lessenplanningsformulier

Hoeveel lessen ga je aan het project besteden? Hoeveel lessen heb je per stap nodig? Werken je leerlingen alleen in een reguliere les aan het onderzoek of geef je ze extra tijd tijdens de zelfstandige werktijd? Door deze vragen te beantwoorden en op basis daarvan een planning van het totale project te maken, voorkom je dat je voor verassingen komt te staan. Een lessenplanningsformulier kun je gebruiken bij het maken van je planning. 

Download hier een lessenplanningsformulier